قیمت مرغ برای مصرف‌کننده اعلام شد | قیمت مرغ بعد از حذف ارز ترجیحی

 بازار مواد غذایی ایران در ماه‌های اخیر با موجی از تغییرات قیمتی مواجه بوده است؛ تغییراتی که به‌طور مستقیم بر معیشت خانوارها اثر گذاشته و الگوی مصرف را دگرگون کرده است. در میان تمام اقلام خوراکی، قیمت مرغ جایگاه ویژه‌ای دارد، زیرا مرغ اصلی‌ترین منبع پروتئین حیوانی برای بخش بزرگی از جامعه محسوب می‌شود. اعلام رسمی قیمت جدید مرغ از سوی اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی بار دیگر این کالا را به صدر اخبار اقتصادی آورد.

بر اساس اعلام اسدالله‌نژاد، مدیرعامل اتحادیه، قیمت مصوب گوشت مرغ گرم برای مصرف‌کننده ۲۷۸ هزار تومان تعیین شده است. این قیمت بر پایه آنالیز هزینه‌های تولید، قیمت نهاده‌های دامی، هزینه‌های جانبی و شرایط عرضه و تقاضا محاسبه شده و به گفته مسئولان، مرغ دیگر مشمول سیاست قیمت‌گذاری دستوری نیست.

در این گزارش اختصاصی رستانیوز، تلاش کرده‌ایم تصویری جامع از وضعیت جدید قیمت مرغ، دلایل افزایش آن، پیامدهای اقتصادی و اجتماعی این تصمیم و چشم‌انداز آینده بازار مرغ ارائه دهیم.

قیمت مرغ امروز چگونه تعیین شد؟

قیمت مرغ در سطح تولید

طبق اعلام اتحادیه مرغداران، قیمت تمام‌شده مرغ زنده در واحدهای مرغداری به‌طور میانگین ۱۸۷ هزار تومان در هر کیلوگرم برآورد شده است. این عدد شامل هزینه خوراک، انرژی، دستمزد، تلفات، هزینه‌های بهداشتی و استهلاک تجهیزات است.

قیمت مرغ در سطح مصرف

با احتساب هزینه کشتارگاه، بسته‌بندی، حمل‌ونقل، سود منطقی واحدهای صنفی و مالیات، قیمت گوشت مرغ گرم برای مصرف‌کننده به ۲۷۸ هزار تومان رسیده است.

این اختلاف قیمت میان مرغ زنده و مرغ گرم طبیعی است و در تمام زنجیره‌های تولید مواد غذایی وجود دارد.

قیمت مرغ و اثر حذف ارز ترجیحی

یکی از مهم‌ترین متغیرهایی که ساختار قیمت مرغ را تغییر داد، حذف ارز ترجیحی برای واردات نهاده‌های دامی بود. تا پیش از این، بخش بزرگی از ذرت و کنجاله سویا با ارز ترجیحی وارد می‌شد و هزینه خوراک مرغ پایین‌تر بود. اما با آزادسازی نرخ ارز:

• قیمت نهاده‌ها تا چهار برابر افزایش یافت

• هزینه تولید به‌شدت بالا رفت

• سود تولیدکنندگان کاهش یافت یا منفی شد

در نتیجه، ادامه سیاست قیمت‌گذاری دستوری می‌توانست به کاهش شدید تولید و کمبود در بازار منجر شود.

قیمت مرغ و سازوکار عرضه و تقاضا

در سیاست جدید، قیمت مرغ بر اساس عرضه و تقاضا تعیین می‌شود. این بدان معناست که دولت به‌جای تعیین عدد ثابت، اجازه می‌دهد بازار در محدوده‌ای که هزینه تولید و شرایط مصرف ایجاب می‌کند، قیمت را شکل دهد.

اگر عرضه بیشتر از تقاضا باشد، قیمت کاهش می‌یابد و اگر تقاضا از عرضه پیشی بگیرد، قیمت افزایش پیدا می‌کند.

قیمت مرغ و ساختار هزینه‌های تولید

اجزای اصلی هزینه تولید مرغ

1. خوراک (ذرت، کنجاله سویا، مکمل‌ها)

2. انرژی (برق، گاز، سوخت)

3. نیروی انسانی

4. دارو و واکسن

5. حمل‌ونقل

6. تلفات و ریسک بیماری‌ها

7. استهلاک سالن‌ها و تجهیزات

افزایش هم‌زمان این عوامل باعث شده قیمت مرغ به سطح کنونی برسد.

قیمت مرغ و تأثیر آن بر خانوارها

افزایش قیمت مرغ مستقیماً بر سبد غذایی خانوار اثر می‌گذارد. در دهک‌های پایین، مرغ سهم بالایی از مصرف پروتئین دارد و افزایش قیمت آن ممکن است باعث کاهش مصرف یا جایگزینی با منابع کم‌کیفیت‌تر شود.

این موضوع در بلندمدت می‌تواند پیامدهای تغذیه‌ای، بهداشتی و حتی آموزشی داشته باشد.

قیمت مرغ و واکنش بازار

پس از اعلام قیمت جدید مرغ، بازار واکنش‌های مختلفی نشان داد:

• در برخی مناطق کمبود مقطعی ایجاد شد

• برخی فروشندگان قیمت‌های بالاتر از مصوب مطالبه کردند

• تقاضای هیجانی در روزهای اول افزایش یافت

اما انتظار می‌رود پس از فروکش کردن شوک روانی، بازار به تعادل نسبی برسد.

قیمت مرغ و نقش دولت در تنظیم بازار

دولت همچنان ابزارهایی برای مدیریت بازار مرغ در اختیار دارد:

• ذخایر استراتژیک مرغ منجمد

• واردات نهاده در مواقع بحران

• حمایت اعتباری از تولیدکنندگان

• نظارت بر شبکه توزیع

اما بدون اصلاح ساختار تولید، این ابزارها تنها مسکن‌های کوتاه‌مدت هستند.

قیمت مرغ و سناریوهای پیش‌رو

سناریوی اول: تثبیت قیمت

در صورت ثبات نهاده‌ها و عرضه پایدار، قیمت مرغ در همین محدوده تثبیت می‌شود.

سناریوی دوم: افزایش دوباره

اگر نهاده‌ها گران‌تر شوند یا بیماری‌های دامی تولید را کاهش دهند، قیمت مرغ افزایش خواهد یافت.

سناریوی سوم: کاهش محدود

در صورت مداخله دولت یا افزایش واردات، کاهش محدود ممکن است.

قیمت مرغ و مقایسه با سایر پروتئین‌ها

با وجود افزایش اخیر، مرغ همچنان نسبت به گوشت قرمز ارزان‌تر است و جایگاه خود را به‌عنوان اصلی‌ترین منبع پروتئین حفظ کرده است.

جمع‌بندی نهایی

افزایش قیمت مرغ به ۲۷۸ هزار تومان نتیجه طبیعی اصلاح سیاست یارانه‌ای، حذف ارز ترجیحی و حرکت به سمت سازوکار بازار است. این سیاست اگرچه تولید را پایدارتر می‌کند، اما فشار معیشتی قابل توجهی بر خانوارها وارد می‌کند و نیازمند سیاست‌های حمایتی مکمل است.

منبع

خبرگزاری تسنیم، اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی، وزارت جهاد کشاورزی

اگر بخواهی می‌توانم نسخه کوتاه تلگرامی، نسخه پرسش و پاسخ یا اینفوگرافیک خلاصه هم آماده کنم.