جزئیات نحوه خرید با کالابرگ 1 میلیونی | افزایش مبلغ کالابرگ با نرخ تورم

اجرای طرح کالابرگ یک میلیون تومانی ماهانه برای خانوارها، که در بازه چهارماهه به عددی حدود ۳۳۶ هزار میلیارد تومان می‌رسد، به یکی از بزرگ‌ترین طرح‌های حمایتی دولت در سال‌های اخیر تبدیل شده است. در حالی که دولت از تأمین منابع این طرح سخن می‌گوید، برخی نمایندگان مجلس نسبت به شفاف نبودن محل تأمین این منابع هشدار داده‌اند. همین دوگانگی، پرسش اصلی افکار عمومی را شکل داده است: این منابع عظیم دقیقاً از کجا می‌آید و چه پیامدهایی برای اقتصاد کشور خواهد داشت؟

این گزارش تلاش می‌کند همه اطلاعات رسمی منتشرشده، اظهارات مقامات، جزئیات اجرایی طرح و تحلیل پیامدهای مالی آن را در یک تصویر جامع ارائه دهد.

اظهارات مجلس؛ آغاز ابهام

زنگنه، عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس، نخستین کسی بود که به صورت علنی نسبت به ابهام منابع کالابرگ هشدار داد. او اعلام کرد:

«ما در مجلس و سازمان برنامه نمی‌دانیم که قرار است اعتبار ۳۳۶ هزار میلیارد تومانی از چه محلی برای پرداخت کالابرگ یک میلیونی در چهار ماه آینده تأمین شود. از معاون بودجه سازمان برنامه و بودجه پرسیدم که قرار است ۳۳۶ همت از کجا تأمین شود که گفت نمی‌دانم. البته احتمالاً از بانک مرکزی استقراض شده باشد.»

این اظهارات، حساسیت‌ها را نسبت به احتمال تأمین منابع از طریق پایه پولی و تبعات تورمی آن افزایش داد.

واکنش دولت؛ منابع دیده شده است

در مقابل، رئیس سازمان برنامه و بودجه اعلام کرد که منابع کالابرگ به‌درستی در بودجه ۱۴۰۵ دیده شده و نگرانی از این بابت وجود ندارد. پورمحمدی نیز تأکید کرد منابع کالابرگ تا شب عید تأمین شده است.

وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی نیز گفت:

«مبلغ کالابرگ متناسب با تورم اصلاح می‌شود و قدرت خرید خانوارها حفظ خواهد شد. دولت با اصلاح سیاست ارزی، ثبات کالای اساسی و رونق تولید داخلی را دنبال می‌کند. کالابرگ افزایش قیمت کالاهای اساسی پس از تک‌نرخی شدن ارز را جبران می‌کند.»

اصلاح سیاست ارزی؛ ستون اصلی تأمین منابع

یکی از محورهای اصلی دولت برای تأمین منابع کالابرگ، حذف ارز ترجیحی و حرکت به سمت نظام ارزی شفاف است. دولت مدعی است با کاهش رانت وارداتی، منابع پنهان آزاد شده و می‌توان آن را به حمایت مستقیم از مصرف‌کننده اختصاص داد.

این منطق به این معناست که به‌جای یارانه دادن به واردکننده، یارانه مستقیماً به مردم داده می‌شود.

نقش تولید داخلی در تأمین غیرمستقیم منابع

دولت همچنین به افزایش تولید داخلی اشاره می‌کند. به گفته وزیر تعاون، سهم تولید داخلی در برخی کالاها از جمله لاستیک می‌تواند حداقل تا ۲۰ درصد افزایش یابد. افزایش تولید داخلی باعث کاهش نیاز به واردات، صرفه‌جویی ارزی و در نهایت آزاد شدن منابع برای سیاست‌های حمایتی می‌شود.

نگرانی اصلی؛ تورم

اگر منابع کالابرگ واقعاً از محل صرفه‌جویی ارزی و اصلاح ساختار بودجه تأمین شود، اثر تورمی محدودی خواهد داشت. اما اگر بخشی از آن از طریق استقراض از بانک مرکزی تأمین شود، افزایش پایه پولی و فشار تورمی محتمل است؛ تورمی که خود می‌تواند اثر حمایتی کالابرگ را خنثی کند.

جزئیات اجرایی طرح کالابرگ

طرح کالابرگ در ۱۱ فروشگاه زنجیره‌ای شامل افق کوروش، اتکا، جانبو، دیلی‌مارکت، رفاه، گندم، مینومارت، هایپرفمیلی، هفت، شیرین‌عسل و وال‌مارکت اجرا می‌شود و بیش از ۲۶۰ هزار فروشگاه خرد نیز به آن متصل هستند.

اقلام مشمول کالابرگ عبارت‌اند از:

مرغ، تخم‌مرغ، گوشت قرمز، حبوبات، قند و شکر، روغن، ماکارونی، برنج، شیر کم‌چرب، ماست کم‌چرب و پنیر.

انعطاف در مصرف اعتبار

اگر اعتبار یک ماه به طور کامل استفاده نشود، به ماه‌های بعد منتقل می‌شود. امکان خرید در چند نوبت وجود دارد و الزام به خرج کردن کل مبلغ در یک مرحله نیست. مردم می‌توانند کل مبلغ را صرف یک کالا نیز بکنند.

روش استعلام اعتبار

مانده اعتبار از طریق:

اپلیکیشن «شمیم»، پیام‌رسان «بله»، کد دستوری ‎#۱۴۶۳۵۰۰ و صندوق‌های فروشگاهی قابل استعلام است.

آثار اجتماعی و اقتصادی

کالابرگ قدرت انتخاب مردم را حفظ می‌کند، هدفمندی یارانه را افزایش می‌دهد و می‌تواند فشار معیشتی دهک‌های پایین را کاهش دهد. در عین حال اگر با سیاست پولی منضبط همراه نباشد، ممکن است اثر معکوس بگذارد.

جمع‌بندی

طرح کالابرگ از نظر اجتماعی اقدامی مثبت و ضروری است، اما موفقیت آن به شفافیت منابع و انضباط مالی دولت بستگی دارد. ابهام در محل تأمین ۳۳۶ هزار میلیارد تومان، تا زمانی که پاسخ دقیق داده نشود، نگرانی‌ها را باقی نگه می‌دارد.

اگر دولت بتواند بدون افزایش پایه پولی و از طریق اصلاح ساختارها این منابع را تأمین کند، کالابرگ می‌تواند نمونه‌ای موفق از حمایت هدفمند باشد؛ در غیر این صورت، خطر بازگشت تورم و کاهش اثر حمایتی جدی است.

سوالات متداول