افزایش حقوق بازنشستگان پلکانی شد | افزایش حقوق بازنشستگان ۲۰٪+ ۳ میلیون تومان ثابت

موضوع حقوق بازنشستگان در سال ۱۴۰۵ به یکی از مهم‌ترین و حساس‌ترین محورهای بودجه سال آینده تبدیل شده است. در شرایطی که تورم بالا، رشد هزینه‌های معیشت و کاهش قدرت خرید، فشار قابل‌توجهی بر خانوارهای بازنشسته وارد کرده، کمیسیون تلفیق بودجه مجلس شورای اسلامی با هدف اصلاح ساختار افزایش حقوق، مدلی جدید را پیشنهاد داده است: افزایش حقوق به‌صورت پلکانی معکوس.

طبق این مدل، برخلاف سال‌های گذشته که درصد افزایش حقوق تقریباً برای همه یکسان یا با اختلاف ناچیز اعمال می‌شد، این‌بار حقوق‌های پایین‌تر درصد افزایش بیشتری می‌گیرند و حقوق‌های بالاتر با درصد کمتری افزایش خواهند یافت. دامنه این افزایش طبق اظهارات رسمی، بین ۲۱ تا ۴۳ درصد تعیین شده است.

همزمان، یک جدول غیررسمی نیز در شبکه‌های خبری بازنشستگان منتشر شده که نشان می‌دهد مدل محاسبه ممکن است به‌صورت ۲۰ درصد افزایش ضریب حقوق به‌علاوه ۳ میلیون تومان مبلغ ثابت اجرا شود؛ مدلی که در عمل منجر به افزایش درصدی بالاتر برای حقوق‌های پایین‌تر می‌شود و فلسفه پلکانی معکوس را عملی می‌کند.

در این گزارش، جزئیات این مدل، سخنان مقامات، جدول محاسبات نمونه و پیامدهای آن برای حقوق بازنشستگان بررسی می‌شود.

حقوق بازنشستگان و دلیل تغییر مدل افزایش حقوق

بحث افزایش حقوق بازنشستگان همواره یکی از چالش‌برانگیزترین بخش‌های بودجه بوده است. دلیل اصلی آن، شکاف فزاینده بین هزینه‌های واقعی زندگی و سطح درآمد ثابت بازنشستگان است. در سال‌های اخیر، افزایش تورم در حوزه‌هایی مانند مسکن، درمان، خوراک و خدمات عمومی، فشار مضاعفی بر بازنشستگان وارد کرده و باعث شده قدرت خرید آن‌ها به‌طور محسوسی کاهش یابد.

مدل‌های قبلی افزایش حقوق معمولاً به‌صورت درصد ثابت یا درصدهای نزدیک به هم اجرا می‌شد. این روش اگرچه ساده بود، اما یک ایراد جدی داشت:
بازنشسته‌ای با حقوق ۱۰ میلیون تومان و بازنشسته‌ای با حقوق ۴۰ میلیون تومان، هر دو مثلاً ۲۰ درصد افزایش می‌گرفتند؛ در حالی که اثر این افزایش بر معیشت این دو کاملاً متفاوت است.

همین مسئله باعث شد ایده افزایش پلکانی معکوس حقوق بازنشستگان مطرح شود.

حقوق بازنشستگان و مفهوم پلکانی معکوس

پلکانی معکوس یعنی:

• هرچه حقوق بازنشستگان کمتر باشد، درصد افزایش بیشتر است.

• هرچه حقوق بالاتر باشد، درصد افزایش کمتر می‌شود.

به بیان ساده، سیاست‌گذار می‌خواهد افزایش حقوق را به سمت کسانی هدایت کند که فشار معیشتی بیشتری دارند، بدون اینکه گروه‌های دیگر کاملاً از افزایش محروم شوند.

طبق گفته‌های رسمی، دامنه این افزایش از ۲۱ درصد برای حقوق‌های بالا تا ۴۳ درصد برای حقوق‌های پایین در نظر گرفته شده است.

حقوق بازنشستگان در سخنان مجتبی یوسفی

مجتبی یوسفی، نماینده اهواز و سخنگوی کمیسیون تلفیق، در جمع خبرنگاران اعلام کرده است:

یکی از موضوعات بسیار مهم برای اعضای کمیسیون تلفیق، بحث افزایش حقوق، به‌ویژه در شرایط تورمی است. به گفته او، پیشنهاد کمیسیون تلفیق که به تصویب رسیده و اکنون در مسیر طرح در صحن علنی قرار دارد، بر پایه افزایش حقوق به‌صورت پلکانی معکوس تنظیم شده است.

او تأکید کرده که افراد با حقوق کمتر، به‌ویژه زیر ۲۰ میلیون تومان، درصد افزایش بیشتری خواهند گرفت و در مقابل، برای حقوق‌های بالاتر درصد افزایش کمتری لحاظ می‌شود.

حقوق بازنشستگان و دامنه افزایش ۲۱ تا ۴۳ درصد

طبق اظهارات رسمی، دامنه افزایش حقوق بازنشستگان و سایر حقوق‌بگیران دولت بین ۲۱ تا ۴۳ درصد خواهد بود. این دامنه به این معناست که هیچ‌کس کمتر از ۲۱ درصد افزایش نخواهد داشت و هیچ‌کس بیشتر از ۴۳ درصد افزایش نمی‌گیرد.

این دامنه به‌طور مستقیم به سطح حقوق پایه وابسته است و با کاهش حقوق پایه، درصد افزایش بیشتر می‌شود.

حقوق بازنشستگان و معافیت مالیاتی تا ۴۰ میلیون تومان

در کنار افزایش حقوق، یک تصمیم مهم دیگر نیز اتخاذ شده است:
معافیت مالیاتی حقوق تا سقف ۴۰ میلیون تومان.

یعنی حقوق تا ۴۰ میلیون تومان از مالیات معاف است و تنها مازاد آن به‌صورت پلکانی مشمول مالیات می‌شود. به‌عنوان مثال، اگر حقوق فردی ۴۵ میلیون تومان باشد، فقط ۵ میلیون تومان آن مشمول مالیات می‌شود، آن هم با نرخ پلکانی.

این تصمیم به‌ویژه برای حقوق بازنشستگان با دریافتی متوسط و پایین، اثر مثبتی در افزایش خالص دریافتی خواهد داشت.

حقوق بازنشستگان و جدول غیررسمی ۲۰٪ + ۳ میلیون تومان

در شبکه‌های خبری بازنشستگان، یک جدول غیررسمی منتشر شده که مدل محاسبه را به شکل زیر نشان می‌دهد:

حقوق جدید = حقوق فعلی × ۱.۲۰ + ۳ میلیون تومان

این مدل اگر اجرا شود، دقیقاً همان پلکانی معکوس را ایجاد می‌کند؛ زیرا مبلغ ثابت ۳ میلیون تومان برای حقوق‌های پایین سهم بزرگ‌تری از کل افزایش را تشکیل می‌دهد.

جدول نمونه محاسبه حقوق بازنشستگان (ارقام به میلیون تومان)

این جدول غیررسمی است و صرفاً برای درک بهتر اثر پلکانی معکوس ارائه شده است.

حقوق بازنشستگان؛ چه کسانی بیشترین نفع را می‌برند؟

بیشترین نفع این مدل نصیب گروه‌های زیر می‌شود:

• بازنشستگان با حقوق زیر ۲۰ میلیون تومان

• بازنشستگان حداقل‌بگیر

• خانوارهایی که بخش عمده درآمدشان صرف هزینه‌های ضروری می‌شود

در مقابل، بازنشستگان با حقوق‌های بالاتر همچنان افزایش خواهند داشت، اما درصد آن کمتر است.

حقوق بازنشستگان؛ آیا این مصوبه قطعی است؟

خیر. طبق اظهارات رسمی، این پیشنهاد هنوز باید مراحل قانونی خود را طی کند:

• بررسی در صحن علنی مجلس

• تصویب نهایی بودجه

• تأیید شورای نگهبان

• ابلاغ قانون بودجه

بنابراین ارقام نهایی ممکن است تغییر کند.

حقوق بازنشستگان؛ جمع‌بندی

مدل جدید افزایش حقوق بازنشستگان در سال ۱۴۰۵ با هدف حمایت بیشتر از اقشار کم‌درآمد و کاهش فشار معیشتی طراحی شده است. افزایش پلکانی معکوس با دامنه ۲۱ تا ۴۳ درصد، همراه با معافیت مالیاتی تا ۴۰ میلیون تومان، در صورت اجرا می‌تواند بخشی از کاهش قدرت خرید سال‌های اخیر را جبران کند؛ به‌ویژه برای بازنشستگان با حقوق‌های پایین و متوسط.

آیا حقوق بازنشستگان در ۱۴۰۵ حتماً افزایش می‌یابد؟
بله، افزایش پیش‌بینی شده است، اما میزان دقیق آن پس از تصویب نهایی بودجه مشخص می‌شود.

حداکثر افزایش حقوق بازنشستگان چقدر است؟
طبق پیشنهاد فعلی، حداکثر تا ۴۳ درصد.

آیا مدل ۲۰٪ + ۳ میلیون تومان قطعی است؟
خیر، این مدل غیررسمی است و صرفاً به‌عنوان نمونه منتشر شده است.

برای پیگیری آخرین اخبار رسمی درباره حقوق بازنشستگان، زمان اجرای افزایش حقوق و جداول نهایی، گزارش‌های اقتصادی رستانیوز را دنبال کنید.

منبع

اظهارات سخنگوی کمیسیون تلفیق بودجه و کانال شبکه خبری بازنشستگان