آخرین وضعیت پرداخت مطالبات ایران از عراق

عراق که یکی از مشتریان قدیمی برق و گاز ایران بوده، چند سالی است که پرداخت مطالباتش به ایران عقب افتاده و آنطور که انتظار می رفته عمل نکرده است، با این حال مذاکرات اخیر دو کشور روزنه‌های امیدی را برای دریافت مطالبات ایجاد کرده است و باید دید که این بار عراق تا چه میزان در تحقق وعده خود جدی خواهد بود.

پایگاه خبری تحلیلی رستانیوز:

تحریم‌های نفتی ایران از سوی آمریکا یک چالش جدی در زمینه تعاملات ایران و عراق ایجاد کرد و آن پرداخت پول گاز و برق ایران بود. طبق قرارداد، عراقی‌ها موظف هستند پول گاز را با یورو و پول برق را با دلار به ایران پرداخت کنند اما زمانی که پای آمریکا به میان آمد، عراقی‌ها اعلام کردند امکان پرداخت دلار ندارند و پیشنهاد پرداخت با دینار را مطرح کردند.

پیشنهادی که ظاهرا به مذاق ایران خوش نیامد و دو کشور مدت‌ها بر سر آن مذاکره کردند. درنهایت دو حساب برای عراقی‌ها در بانک مرکزی ایران بازگشایی شد تا اگر عراقی‌ها توانستند، پول برق و گاز را با یورو و در غیر این صورت با دینار پرداخت کنند. در نهایت در تاریخ ۲۰ اسفند سال ۱۳۹۸ اولین بخش از مطالبات دولت ایران به حساب بانک مرکزی کشورمان واریز شد.

کاهش صادرات گاز، بهانه‌ای برای پرداخت مطالبات

پس از آن اما عراق اقدامی برای پرداخت مطالبات ایران انجام نداد و در نهایت در دی سال گذشته شرکت گاز ایران پس از اخطارهای چندباره به آن کشور به کاهش صادرات گاز اقدام کرد تا جایی که میزان صادرات روزانه از ۵۰ میلیون مترمکعب گاز را به روزانه حدود چهار میلیون مترمکعب کاهش داد.

در آن زمان شرکت گاز ایران اعلام کرد که وزارت برق عراق بابت واردات گاز، بیش از معادل پنج میلیارد دلار به شرکت ملی گاز ایران بدهکار است که مبلغ سه میلیارد دلار آن در بانک عراقی TBI مسدود و غیرقابل استفاده مانده و بیش از دو میلیارد دلار از بدهی سررسیدشده وزارت برق نیز هنوز از اساس از طرف وزارت برق عراق پرداخت نشده است. افزون بر اینها، طرف عراقی، طبق قرارداد فی مابین، بیش از یک میلیارد دلار نیز به شرکت ملی گاز ایران بابت جرائم قراردادی بدهکاری دارد.

 

آغاز دیدارها و نقطه شروع پرداخت مطالبات

همین مساله موجب دیدارهای متعددی میان دو کشور شد و در نهایت چهارم بهمن‌، منتظر تربتی، مدیرعامل شرکت گاز اعلام کرد که بخشی از مطالبات ایران از عراق پرداخت شده و بخشی از آن باید در ادامه گفتگو منتقل شود.

با توجه به توافق‌هایی که بانک مرکزی در نشست‌هایی با طرف عراقی انجام داد، مقدار انتقال گاز به این کشور کمی افزایش یافت، زیرا امیدواری‌هایی برای پرداخت مطالبات ایران ایجاد و روزانه حدود ۱۵ تا ۲۰ میلیون مترمکعب صادرات گاز به عراق برقرار شد.

گفتگوهای ایران و عراق در سال جاری هم ادامه یافت و ۱۱ اردیبهشت‌ امسال ماجد مهدی حنتوش، وزیر برق عراق در رأس هیاتی تجاری به ایران آمد تا درباره راه‌حل‌های دریافت مطالبات گازی تهران از بغداد با بیژن زنگنه گفتگو کند.

وزیر نفت ایران در این دیدار با اشاره به اینکه دو قرارداد مهم در زمینه صادرات گاز ایران به عراق در سال‌های گذشته با وزارت برق این کشور امضا شده است، گفت که تاکنون ۲۷ میلیارد مترمکعب گاز ایران به عراق صادر شده است.

 

مذاکره برای تامین ارز مورد نیاز واکسن

در این سو، رضا اردکانیان، وزیر نیرو نیز در همان زمان در دیدار با طرف عراقی اعلام کرد که در مقایسه با بخش گاز، ‌ مطالبات بخش برق بسیار عدد کمتری است اما در حال پیگیری هستیم و وزیر برق عراق وعده دادند که با سرعت بیشتری در هر دو بخش برق و گاز پرداخت‌های خود را انجام دهند.

وزیر نیرو این را هم گفت که به دلیل این مسئولیت در کمیسیون‌های مشترک با عراق و فدراسیون روسیه این کار را دنبال می‌کند و تصمیم بر این شده که از این محل، منابع ارزی لازم برای سبد کواکس هم پرداخت ‌شود تا آن میزان واکسنی که وزارت بهداشت نیاز دارد و برنامه‌ریزی کرده‌اند زودتر وارد کشور شود.

موضوع تا آنجا پیش رفت که هشتم خرداد جاری در حالی که کمتر از یک ماه از دیدار قبل می‌گذشت، علی عبدالامیر علاوی، وزیر دارایی عراق به ایران آمد و در نشستی با زنگنه، چگونگی پرداخت بدهی‌ها بررسی شد و به نظر می رسد که به زودی کل مطالبات ایران از سوی عراق پرداخت می شود.

عراق جایگزینی برای ایران ندارد

حمید حسینی،سخنگوی اتحادیه صادرکنندگان فرآورده‌های نفت، گاز و پتروشیمی به تازگی در این باره گفت: باتوجه به اینکه هیچ‌کدام از کشورهای منطقه گاز مازادی برای صادرات به عراق ندارند نمی‌توان گفت که این کشور می‌تواند جایگزینی برای ایران پیدا کند. هیچ‌کدام از کشورهای کویت و عربستان گاز مازادی برای صادرات به عراق ندارند، تنها در کردستان عراق مخازنی وجود دارد که اگر استخراج شود می‌تواند گزینه‌ای باشد اما آن هم به دلیل اختلافاتی که وجود دارد بعید است بتواند برای عراق کارساز باشد.

به گفته وی تنها طرحی که عراق دارد این است که گازهای همراه نفت را جمع‌آوری کنند که این پروژه استارت خورده و احتمال دارد که به زودی بتوانند بخشی از نیازهای گازی خود را از محل جمع‌آوری گازهای همراه نفت تامین کند اما نیاز عراق به گاز بیش از این است و با این راهکار نیز کل نیاز برطرف نخواهد شد.

سخنگوی اتحادیه صادرکنندگان فرآورده‌های نفت، گاز و پتروشیمی وزارت برق عراق اظهار کرد: درحال حاضر پول پرداخت می کند و در حساب ما در عراق پول موجود است اما در بحث نحوه نقل و انتقال پول مشکلاتی وجود دارد، راهکارهایی بیان شده که برخی از آن در حال عملیاتی شدن است و به نظر من مشکل چندان جدی نیست.

حسینی با بیان اینکه قرارداد با عراق ۶ ساله است و کلا سه سال دیگر بیشتر اعتبار ندارد و همچون قرارداد ترکیه ۲۵ ساله نیست، گفت: آنطور که اعلام شده بدهی عراق به ایران حدود شش میلیارد است که حدود دو تا سه میلیارد در حساب موجود است که به دنبال دریافت آن هستیم.

ارسال نظر