یارانه نقدی
دهکبندی یارانه نقدی کنار رفت ! | واریز یارانه نقدی 1405 با معیار جدید
حذف دهکبندی از یارانه نقدی و اعلام معیار جدید دارایی و درآمد برای حذف خانوارهای برخوردار. گزارش رستا نیوز را در این رابطه بخوانید.
دولت با یک تغییر مهم در سیاستهای حمایتی، دهکبندی را از معیار حذف یا پرداخت یارانه نقدی کنار گذاشت. بر اساس آییننامه جدید، ملاک دریافت یارانه دیگر جایگاه افراد در دهکهای درآمدی نیست، بلکه سطح دارایی و درآمد واقعی خانوارهاست. این تصمیم میتواند ساختار پرداخت یارانه در ایران را بهطور اساسی تغییر دهد و میلیونها خانوار را تحتتأثیر قرار دهد.
حذف دهکبندی یارانه نقدی؛ پایان یک معیار قدیمی در سیاست رفاهی
یارانه نقدی در ایران طی سالهای گذشته بر اساس دهکبندی درآمدی پرداخت میشد؛ سیستمی که خانوارها را بر مبنای شاخصهای اقتصادی در ده گروه تقسیم میکرد. اما اکنون دولت اعلام کرده دهکبندی دیگر معیار حضور یا حذف از یارانه نقدی نیست. این تصمیم، یکی از بزرگترین تغییرات در سیاست رفاهی ایران از زمان آغاز هدفمندی یارانهها محسوب میشود.
وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی اعلام کرده است که در آییننامه جدید هیأت وزیران، ملاک پرداخت یارانه بر اساس دارایی و درآمد واقعی خانوار تعیین شده است. به این ترتیب، تمرکز از طبقهبندی آماری به شاخصهای ملموس اقتصادی منتقل شده است.
معیار جدید حذف یارانه نقدی؛ داراییهای با ارزش بالا ملاک شد
بر اساس اعلام رسمی، خانوارهایی که دارای واحد مسکونی با ارزش ۵۰ میلیارد تومان یا بیشتر باشند، از یارانه نقدی حذف خواهند شد. همچنین مالکان خودرو با ارزش ۵ میلیارد تومان یا بالاتر نیز مشمول حذف هستند. علاوه بر این، سطح درآمد خانوار نیز در آییننامه مصوب دولت معیار قرار گرفته است.
این رویکرد نشان میدهد دولت بهجای شاخصهای ترکیبی دهکی، به شاخصهای ثروت و درآمد مستقیم توجه کرده است. هدف این تغییر، شناسایی دقیقتر خانوارهای برخوردار و جلوگیری از پرداخت یارانه به گروههای غیرنیازمند اعلام شده است.
چرا دهکبندی یارانه نقدی حذف شد؟
دهکبندی در سالهای گذشته همواره با انتقادهایی همراه بود. بسیاری از خانوارها معتقد بودند جایگاه دهکی آنان با واقعیت اقتصادیشان همخوانی ندارد. خطا در دادهها، نبود اطلاعات دقیق درآمدی و تغییرات سریع اقتصادی، موجب میشد برخی خانوارهای کمدرآمد در دهکهای بالا قرار گیرند و از یارانه حذف شوند.
حذف دهکبندی، تلاشی برای کاهش این خطاها و افزایش عدالت در توزیع یارانه است. دولت معتقد است شاخص دارایی و درآمد، معیار ملموستر و قابلراستیآزماییتری نسبت به دهکبندی آماری است.
یارانه نقدی بدون دهکبندی؛ چه کسانی حذف میشوند؟
بر اساس معیارهای جدید، سه گروه اصلی در معرض حذف یارانه قرار دارند:
۱. مالکان واحد مسکونی با ارزش بالا
۲. دارندگان خودروهای گرانقیمت
۳. خانوارهای با درآمد بالا طبق آییننامه دولت
این گروهها بهعنوان خانوارهای برخوردار شناخته میشوند و یارانه نقدی آنان قطع خواهد شد. در مقابل، خانوارهایی که فاقد این داراییها و درآمدها هستند، همچنان مشمول دریافت یارانه خواهند بود.
خوداظهاری در یارانه نقدی؛ امکان بازگشت یارانه برای برخی خانوارها
یکی از نکات مهم در سیاست جدید، پذیرش خوداظهاری خانوارهاست. اگر فردی اعلام کند که دارایی یا درآمد مشمول حذف را ندارد، دولت امکان بررسی و بازگشت یارانه را فراهم میکند. حتی اعلام شده در صورت تأیید، یارانه سالهای گذشته نیز پرداخت خواهد شد.
این رویکرد، نشانهای از انعطافپذیری سیاست جدید است و میتواند از حذف اشتباه خانوارها جلوگیری کند.
تغییر معیار یارانه نقدی چه تأثیری بر عدالت اجتماعی دارد؟
هدف اصلی حذف دهکبندی، افزایش عدالت در توزیع یارانههاست. در سیستم دهکی، ممکن بود خانوارهای با دارایی بالا اما درآمد ثبتنشده، در دهکهای پایین باقی بمانند. معیار دارایی، امکان شناسایی دقیقتر ثروت را فراهم میکند.
با این حال، برخی کارشناسان معتقدند تکیه بیشازحد بر دارایی میتواند خانوارهای دارای دارایی غیرنقدشونده را نیز تحت فشار قرار دهد. برای مثال، فردی که خانهای با ارزش بالا دارد اما درآمد جاری ندارد، ممکن است از یارانه حذف شود.
یارانه نقدی در ایران؛ از دهکبندی تا شاخص دارایی
از زمان آغاز هدفمندی یارانهها، دهکبندی ابزار اصلی تعیین مشمولان بود. این سیستم بر اساس دادههای درآمدی، مصرف، دارایی و الگوی زندگی خانوارها طراحی شده بود. اما تغییرات اقتصادی سریع، ارزشگذاری داراییها و نوسانات قیمت، کارایی این سیستم را کاهش داد.
اکنون دولت با حذف دهکبندی، وارد مرحله جدیدی از سیاست رفاهی شده است؛ مرحلهای که تمرکز بر دارایی و درآمد واقعی است.
آیا حذف دهکبندی یارانه نقدی پایدار خواهد بود؟
پایداری سیاست جدید به چند عامل وابسته است:
دقت در ارزیابی داراییها
بهروزرسانی دادههای اقتصادی خانوارها
شفافیت در معیارهای درآمدی
امکان اعتراض و بازبینی
در صورت تحقق این عوامل، حذف دهکبندی میتواند به نظام یارانهای دقیقتر و عادلانهتر منجر شود.
واکنشها به حذف دهکبندی یارانه نقدی
اعلام حذف دهکبندی واکنشهای متفاوتی در جامعه ایجاد کرده است. برخی آن را گامی مثبت برای عدالت اجتماعی میدانند، زیرا یارانه را به نیازمندان واقعی نزدیکتر میکند. در مقابل، برخی نگران خطا در ارزیابی دارایی و حذف اشتباه خانوارها هستند.
یارانه نقدی در مسیر اصلاح؛ گام بعدی چیست؟
کارشناسان معتقدند حذف دهکبندی تنها مرحله اول اصلاح یارانههاست. در گامهای بعدی، احتمال هدفمندتر شدن یارانه، اتصال به پایگاههای اطلاعاتی مالی و حتی پرداختهای مبتنی بر درآمد واقعی وجود دارد.
جمعبندی؛ یارانه نقدی بدون دهکبندی چه معنایی دارد؟
حذف دهکبندی از معیار یارانه نقدی، تغییر مهمی در سیاست رفاهی ایران است. دولت با جایگزینی شاخص دارایی و درآمد، تلاش کرده یارانه را به نیازمندان واقعی محدود کند. موفقیت این سیاست به دقت اجرا و شفافیت معیارها وابسته است. در صورت اجرای صحیح، میتواند گامی مهم در عدالت اجتماعی و کارآمدی نظام یارانهای باشد.
آیا دهکبندی یارانه نقدی حذف شده است؟
بله، طبق اعلام دولت دهکبندی دیگر معیار حذف یا پرداخت یارانه نیست.
معیار جدید حذف یارانه چیست؟
دارایی با ارزش بالا مانند خانه ۵۰ میلیاردی، خودرو ۵ میلیاردی و سطح درآمد خانوار.
چه کسانی از یارانه حذف میشوند؟
خانوارهای دارای دارایی و درآمد بالا طبق آییننامه دولت.
آیا امکان بازگشت یارانه وجود دارد؟
بله، با خوداظهاری و بررسی مجدد امکان بازگشت وجود دارد.
هدف حذف دهکبندی چیست؟
افزایش عدالت در توزیع یارانه و حذف پرداخت به خانوارهای غیرنیازمند.
نظر شما درباره حذف دهکبندی یارانه نقدی چیست؟ آیا معیار دارایی و درآمد عادلانهتر است؟ دیدگاه خود را با مخاطبان رستا نیوز به اشتراک بگذارید.
منابع
خبرگزاری مهر
همشهری آنلاین
اظهارات وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی
آییننامه هیأت وزیران درباره یارانه نقدی
