از هود صنعتی تا کانال خروج هوا؛ اجزای یک سیستم اگزاست استاندارد
در بسیاری از کارخانهها، کارگاهها و سالنهای تولید، تنها جابهجایی هوا برای ایجاد شرایط مناسب کافی نیست. دود جوشکاری، گردوغبار، بخارات شیمیایی، گرما، بو و ذرات حاصل از فرایند تولید باید تا حد امکان در نزدیکی محل ایجاد جمعآوری شوند و از طریق یک مسیر کنترلشده به خارج از محیط انتقال پیدا کنند. این وظیفه بر عهده سیستم اگزاست صنعتی است.
یک سیستم اگزاست استاندارد فقط از یک فن تشکیل نمیشود. عملکرد مناسب آن به هماهنگی مجموعهای از تجهیزات وابسته است؛ از هود صنعتی که آلاینده را در نقطه تولید جمعآوری میکند تا کانال هوا، اتصالات، دمپر، تجهیزات فیلتراسیون، فن و نهایتاً خروجی مناسب برای تخلیه هوا.
اگر یکی از این بخشها بهدرستی انتخاب یا طراحی نشود، ممکن است با وجود نصب یک فن قدرتمند، بخش قابل توجهی از دود یا گردوغبار همچنان در محیط باقی بماند.
در ادامه اجزای اصلی یک سیستم اگزاست صنعتی را بررسی میکنیم و میبینیم هوا از لحظه جمعآوری آلاینده تا تخلیه نهایی چه مسیری را طی میکند.
سیستم اگزاست صنعتی چیست؟
سیستم اگزاست صنعتی مجموعهای از تجهیزات است که برای جمعآوری و انتقال هوای آلوده از فضای کار به خارج ساختمان یا به یک واحد تصفیه مورد استفاده قرار میگیرد.
مسیر ساده یک سیستم اگزاست را میتوان به شکل زیر نمایش داد:
منبع آلودگی → هود صنعتی → کانال هوا → تجهیزات تصفیه → فن → کانال خروجی → تخلیه هوا
بسته به نوع کارخانه یا کارگاه، ممکن است تجهیزات دیگری مانند دمپر، لرزهگیر، دریچه بازدید، سیکلون، بگفیلتر یا اسکرابر نیز در این مسیر قرار بگیرند.
هدف اصلی این سیستم آن است که آلاینده تا حد امکان پیش از انتشار در فضای عمومی سالن کنترل شود.
چه آلایندههایی توسط سیستم اگزاست جمعآوری میشوند؟
نوع سیستم اگزاست به ماهیت فرایند تولید بستگی دارد. آلایندهها میتوانند بسیار متفاوت باشند، از جمله:
-
دود جوشکاری
-
گردوغبار برش و سنگزنی
-
ذرات چوب
-
بخارات مواد شیمیایی
-
دود حاصل از فرایند حرارتی
-
بخار و رطوبت
-
بوهای صنعتی
-
غبار رنگ
-
ذرات فلزی
-
گرمای متمرکز
-
آلایندههای ناشی از پخت یا فرآوری مواد غذایی
هر یک از این موارد به روش جمعآوری و انتقال متفاوتی نیاز دارند.
به همین دلیل نمیتوان یک سیستم ثابت را برای همه صنایع استفاده کرد.
تفاوت تهویه عمومی و اگزاست موضعی چیست؟
یکی از مهمترین نکات در طراحی تهویه صنعتی، تفاوت میان تهویه عمومی و تهویه موضعی است.
در تهویه عمومی، حجم زیادی از هوای سالن تخلیه شده و هوای تازه جایگزین آن میشود.
اما در سیستم اگزاست موضعی، تلاش میشود آلاینده در همان محل تولید جمعآوری شود.
برای مثال، اگر دود جوشکاری از یک میز کاری تولید شود، منطقیتر است مکش در نزدیکی همان نقطه انجام شود تا اینکه منتظر بمانیم دود در کل سوله پخش شود و سپس حجم بزرگی از هوای سالن را تخلیه کنیم.
در بسیاری از کارخانهها ترکیب هر دو سیستم بهترین نتیجه را ایجاد میکند.
هود صنعتی؛ اولین بخش سیستم اگزاست
هود صنعتی یکی از مهمترین اجزای سیستم تهویه موضعی است.
وظیفه هود این است که آلاینده تولیدشده را قبل از انتشار گسترده در محیط دریافت کرده و وارد کانال کند.
اگر هود بهدرستی انتخاب نشده باشد، حتی استفاده از فن پرقدرت نیز لزوماً مشکل سیستم را حل نمیکند.
هرچه هود بتواند آلاینده را نزدیکتر به منبع جمعآوری کند، عملکرد سیستم بهتر خواهد بود.
برای آشنایی با انواع این تجهیزات میتوان نمونههای هود صنعتی را بررسی کرد.
هود صنعتی چگونه کار میکند؟
فن در شبکه اگزاست اختلاف فشار ایجاد میکند و باعث میشود هوا از سمت هود وارد سیستم شود.
جریان هوا آلایندههای موجود در اطراف منبع را به داخل دهانه هود هدایت میکند.
پس از ورود هوا، آلاینده از طریق شبکه کانال به تجهیزات تصفیه یا خروجی منتقل میشود.
اما عملکرد هود به چند عامل وابسته است:
-
فاصله هود تا منبع آلاینده
-
شکل دهانه
-
موقعیت نصب
-
جهت حرکت آلاینده
-
میزان مکش
-
اثر جریانهای جانبی محیط
-
نوع فرایند تولید
بنابراین صرفاً بزرگ بودن دهانه هود به معنی عملکرد بهتر نیست.
انواع هود در سیستمهای اگزاست
بسته به فرایند صنعتی، هود میتواند شکلهای مختلفی داشته باشد.
هود محصورکننده
در این روش منبع تولید آلودگی تا حد زیادی درون یک محفظه قرار میگیرد.
هرچه منبع بیشتر محصور شود، کنترل آلاینده معمولاً آسانتر خواهد بود.
هود جانبی
هود در کنار محل تولید آلاینده قرار میگیرد و هوا را از یک سمت مکش میکند.
هود بالاسری
هود در قسمت بالای منبع قرار میگیرد.
این نوع طراحی در برخی فرایندهایی که جریان گرم بهصورت طبیعی به سمت بالا حرکت میکند کاربرد دارد.
هود میز کار
در برخی میزهای صنعتی، سیستم مکش داخل یا پشت میز تعبیه میشود تا ذرات مستقیماً جمعآوری شوند.
انتخاب نوع هود باید با رفتار واقعی آلاینده هماهنگ باشد.
چرا فاصله هود تا منبع اهمیت دارد؟
قدرت مکش جریان هوا با افزایش فاصله از دهانه هود بهشدت کاهش پیدا میکند.
به همین دلیل یکی از اصول مهم در طراحی تهویه موضعی، نزدیک کردن هود به منبع آلودگی تا حد امکان است.
اگر هود بیش از حد دور قرار گیرد، برای ایجاد مکش مؤثر ممکن است به حجم هوای بسیار بیشتری نیاز باشد.
این موضوع میتواند:
-
ظرفیت فن مورد نیاز را افزایش دهد.
-
ابعاد کانال را بزرگتر کند.
-
مصرف انرژی را بالا ببرد.
-
هزینه پروژه را افزایش دهد.
بنابراین طراحی صحیح هود میتواند روی کل سیستم تأثیر بگذارد.
کانال هوا؛ مسیر انتقال آلاینده
بعد از ورود هوا به هود، جریان آلوده باید به سمت فن یا تجهیزات تصفیه منتقل شود.
این وظیفه بر عهده شبکه کانال است.
شبکه کانال اگزاست ممکن است شامل موارد زیر باشد:
-
کانال مستقیم
-
زانو
-
سهراهی
-
تبدیل
-
انشعاب
-
دمپر
-
دریچه بازدید
-
لرزهگیر
-
اتصال انعطافپذیر
طراحی این شبکه باید بهگونهای باشد که آلاینده بدون ایجاد افت فشار غیرضروری یا رسوب شدید داخل کانال منتقل شود.
کانال گرد یا چهارگوش برای اگزاست صنعتی؟
هر دو نوع کانال در سیستمهای صنعتی قابل استفاده هستند، اما شرایط پروژه تعیین میکند کدام گزینه مناسبتر است.
کانال چهارگوش
کانال چهارگوش به دلیل امکان استفاده مناسب از فضای سقف و قابلیت ساخت در ابعاد مختلف، در بسیاری از پروژهها کاربرد دارد.
کانال گرد
کانالهای گرد نیز در سیستمهای صنعتی بسیار رایج هستند.
یکی از انواع پرکاربرد آنها کانال اسپیرال است که در شبکههای تهویه و اگزاست کارخانهها، کارگاهها و سولهها استفاده میشود.
برای بررسی ساختار و کاربرد این نوع کانال میتوان اطلاعات مربوط به کانال اسپیرال را مشاهده کرد.
چرا کانال اسپیرال در پروژههای صنعتی محبوب است؟
کانال اسپیرال به دلیل ساختار گرد خود برای بسیاری از شبکههای انتقال هوا گزینه مناسبی محسوب میشود.
از جمله ویژگیهای آن میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
-
استحکام مناسب
-
امکان اجرای مسیرهای طولانی
-
ظاهر مناسب برای نصب اکسپوز
-
قابلیت تولید در قطرهای مختلف
-
امکان استفاده از اتصالات استاندارد
-
مناسب بودن برای سیستمهای انتقال هوا
البته انتخاب کانال باید براساس دبی، فشار، فضای موجود و شرایط پروژه انجام شود.
سرعت هوا داخل کانال چرا اهمیت دارد؟
سرعت جریان هوا یکی از پارامترهای مهم در طراحی سیستم اگزاست است.
اگر سرعت بیش از حد پایین باشد، ذرات سنگین ممکن است داخل کانال تهنشین شوند.
این اتفاق بهمرور میتواند باعث:
-
کاهش سطح عبور هوا
-
افزایش افت فشار
-
تجمع مواد داخل کانال
-
افزایش نیاز به نظافت
شود.
در مقابل اگر سرعت هوا بیش از حد بالا باشد، مشکلات دیگری ممکن است ایجاد شود:
-
صدای بیشتر
-
افت فشار بالاتر
-
مصرف انرژی بیشتر
-
فرسایش برخی اجزای سیستم
بنابراین سرعت مناسب باید براساس نوع آلاینده و شرایط شبکه انتخاب شود.
افت فشار در سیستم اگزاست چیست؟
هنگام حرکت هوا در شبکه، تجهیزات مختلف در برابر جریان مقاومت ایجاد میکنند.
این مقاومت بهعنوان افت فشار شناخته میشود.
عواملی که میتوانند باعث افت فشار شوند عبارتاند از:
-
طول کانال
-
قطر یا ابعاد کانال
-
زانوها
-
سهراهیها
-
تبدیلها
-
هود
-
دمپر
-
فیلتر
-
تجهیزات تصفیه
-
خروجی هوا
فن باید بتواند علاوه بر تأمین دبی مورد نیاز، بر مجموع این مقاومتها نیز غلبه کند.
به همین دلیل انتخاب فن فقط براساس حجم هوادهی کافی نیست.
فن اگزاست چه وظیفهای دارد؟
فن قلب سیستم اگزاست محسوب میشود.
این تجهیز اختلاف فشار لازم برای حرکت هوا از هود تا خروجی را ایجاد میکند.
در یک شبکه درست طراحیشده، فن باید بتواند:
-
حجم هوای مورد نیاز را جابهجا کند.
-
بر افت فشار شبکه غلبه کند.
-
در نقطه کاری مناسب فعالیت کند.
-
با نوع هوای انتقالی سازگار باشد.
انتخاب فن نامناسب میتواند باعث کاهش عملکرد کل سیستم شود.
فن آکسیال یا سانتریفیوژ؟
انتخاب نوع فن به فشار و دبی مورد نیاز بستگی دارد.
فن آکسیال
فنهای آکسیال معمولاً برای جابهجایی حجم بالای هوا در سیستمهایی با مقاومت کمتر مورد استفاده قرار میگیرند.
فن سانتریفیوژ
در شبکههایی که کانال طولانی، هود، فیلتر یا تجهیزات تصفیه وجود دارد، معمولاً فشار بیشتری مورد نیاز است.
در چنین شرایطی استفاده از فن سانتریفیوژ میتواند گزینه مناسبتری باشد.
تصمیم نهایی باید براساس محاسبات سیستم گرفته شود.
تجهیزات فیلتراسیون در سیستم اگزاست
در بسیاری از صنایع نمیتوان هوای آلوده را مستقیماً به محیط بیرون تخلیه کرد.
بسته به نوع آلاینده ممکن است تجهیزات مختلفی برای جداسازی ذرات یا کاهش آلودگی استفاده شود.
برخی نمونهها عبارتاند از:
فیلترهای هوا
برای جداسازی برخی ذرات معلق استفاده میشوند.
سیکلون
از نیروی گریز از مرکز برای جداسازی ذرات نسبتاً سنگینتر استفاده میکند.
بگ فیلتر
در سیستمهای دارای گردوغبار میتواند برای جداسازی ذرات مورد استفاده قرار گیرد.
اسکرابر
در برخی فرایندهای صنعتی برای کنترل گازها، بخارات یا ذرات خاص استفاده میشود.
انتخاب سیستم تصفیه باید براساس نوع و غلظت آلاینده انجام شود.
دمپر در سیستم اگزاست چه کاربردی دارد؟
اگر شبکه اگزاست دارای چند شاخه باشد، ممکن است هر شاخه به مقدار متفاوتی از مکش نیاز داشته باشد.
دمپرها برای تنظیم جریان هوا در این شاخهها استفاده میشوند.
با تنظیم دمپر میتوان توزیع جریان هوا را در بخشهای مختلف شبکه اصلاح کرد.
در سیستمهای اتوماتیک نیز ممکن است از دمپر موتوری استفاده شود تا براساس شرایط خط تولید یا فرمان سیستم کنترل، مسیر هوا باز یا بسته شود.
لرزهگیر کانال چرا استفاده میشود؟
فن و موتور هنگام کار مقداری لرزش تولید میکنند.
اگر فن مستقیماً با اتصال کاملاً صلب به کانال متصل شود، این لرزش میتواند به شبکه انتقال پیدا کند.
برای کاهش انتقال لرزش معمولاً بین فن و کانال از اتصال انعطافپذیر یا لرزهگیر استفاده میشود.
این قطعه کوچک میتواند در کاهش انتقال ارتعاش به شبکه کانال تأثیر قابل توجهی داشته باشد.
دریچه بازدید چه کاربردی دارد؟
شبکههای اگزاست صنعتی ممکن است در طول زمان نیاز به نظافت و بازرسی داشته باشند.
بهخصوص در سیستمهایی که گردوغبار یا ذرات جامد انتقال پیدا میکنند، احتمال تجمع مواد در نقاط مختلف وجود دارد.
دریچههای بازدید دسترسی به بخشهایی از کانال را برای بررسی و سرویس آسانتر میکنند.
محل این دریچهها باید در مرحله طراحی در نظر گرفته شود.
خروجی سیستم اگزاست کجا باید قرار گیرد؟
پایان مسیر شبکه اگزاست به اندازه ابتدای آن اهمیت دارد.
هوای تخلیهشده نباید به شکلی خارج شود که دوباره وارد ساختمان شود.
برای مثال قرار دادن خروجی اگزاست در نزدیکی ورودی هوای تازه میتواند باعث بازگشت آلاینده شود.
هنگام انتخاب محل خروجی باید مواردی مانند:
-
موقعیت ورودی هوای تازه
-
جهت جریان هوا
-
ساختمانهای مجاور
-
محل حضور کارکنان
-
نوع آلاینده
-
ارتفاع خروجی
بررسی شوند.
کلاهک خروج هوا چه نقشی دارد؟
در برخی شبکهها انتهای کانال به یک کلاهک یا خروجی محافظ مجهز میشود.
این تجهیزات میتوانند به جلوگیری از ورود باران یا اجسام خارجی به مسیر کمک کنند.
نوع خروجی باید بهگونهای انتخاب شود که مقاومت بیش از حدی در برابر جریان هوا ایجاد نکند.
اهمیت هوای جایگزین در سیستم اگزاست
یکی از موضوعاتی که گاهی در طراحی سیستمهای اگزاست نادیده گرفته میشود، هوای جایگزین است.
فرض کنید فن اگزاست مقدار زیادی هوا را از سالن خارج میکند.
اگر همان مقدار هوا نتواند از یک مسیر مناسب وارد ساختمان شود، فشار منفی داخل سالن افزایش پیدا میکند.
در نتیجه:
-
دبی واقعی فن کاهش پیدا میکند.
-
درها سختتر باز میشوند.
-
هوا از شکافها وارد میشود.
-
جریان هوا قابل کنترل نخواهد بود.
بنابراین طراحی سیستم اگزاست باید همزمان با طراحی ورودی هوای تازه انجام شود.
هوای تازه چگونه وارد کارخانه میشود؟
هوای تازه میتواند از طریق:
-
لوورهای دیواری
-
سیستم هواساز
-
فن تأمین هوا
-
کانالهای مخصوص هوای تازه
وارد ساختمان شود.
در پروژههای بزرگتر معمولاً سیستم Supply و Exhaust باید بهصورت هماهنگ طراحی شوند.
آیا نصب یک فن قدرتمند مشکل اگزاست را حل میکند؟
الزاماً خیر.
قدرت بیشتر فن نمیتواند طراحی ضعیف هود یا شبکه کانال را جبران کند.
برای مثال اگر هود بیش از حد از محل تولید دود فاصله داشته باشد، افزایش قدرت فن ممکن است صرفاً حجم بیشتری از هوای محیط را خارج کند بدون اینکه جمعآوری آلاینده به شکل مطلوب انجام شود.
همچنین اگر قطر کانال کم باشد، فن بزرگتر میتواند باعث افزایش سرعت، صدا و افت فشار شود.
بنابراین طراحی سیستم باید بهصورت یکپارچه انجام شود.
اهمیت بالانس شبکه اگزاست
در سیستمهایی که چند هود به یک شبکه مرکزی متصل هستند، باید جریان هوا میان شاخهها بالانس شود.
در غیر این صورت ممکن است هود نزدیک فن مکش بسیار زیادی داشته باشد ولی هود انتهای شبکه عملکرد ضعیفی نشان دهد.
در مرحله بالانس، مقدار جریان هوا در شاخهها اندازهگیری و دمپرها تنظیم میشوند.
هود صنعتی مناسب را چگونه انتخاب کنیم؟
انتخاب هود باید براساس فرایند کاری انجام شود.
پیش از انتخاب بهتر است مشخص شود:
-
آلاینده چیست؟
-
از چه نقطهای تولید میشود؟
-
با چه سرعتی منتشر میشود؟
-
حرکت آن رو به بالا، پایین یا جانبی است؟
-
اپراتور در چه موقعیتی قرار دارد؟
-
هود تا چه حد میتواند به منبع نزدیک شود؟
-
آیا امکان محصور کردن فرایند وجود دارد؟
پس از بررسی این موارد میتوان نوع هود و ظرفیت مکش مورد نیاز را تعیین کرد.
برای مشاهده دستهبندیهای مختلف تجهیزات این حوزه، بخش هود صنعتی تهویه نو نیز نمونهای از محصولات مرتبط با سیستمهای اگزاست و تهویه صنعتی را ارائه میکند.
اشتباهات رایج در اجرای سیستم اگزاست
برخی اشتباهات میتوانند باعث کاهش شدید عملکرد سیستم شوند.
قرار دادن هود در فاصله زیاد
هرچه فاصله هود از منبع بیشتر باشد، کنترل آلاینده دشوارتر میشود.
کوچک انتخاب کردن کانال
این کار ممکن است افت فشار و صدا را افزایش دهد.
استفاده از زانوهای متعدد و تند
تغییرات شدید مسیر جریان میتوانند مقاومت شبکه را افزایش دهند.
انتخاب فن بدون محاسبه فشار
فن تنها براساس دبی انتخاب نمیشود.
حذف هوای جایگزین
خروج مقدار زیادی هوا بدون تأمین هوای تازه میتواند عملکرد سیستم را مختل کند.
بیتوجهی به نظافت شبکه
کانالهایی که ذرات منتقل میکنند باید امکان بازرسی و سرویس داشته باشند.
تخلیه هوا نزدیک ورودی ساختمان
این کار ممکن است باعث بازگشت آلاینده شود.
طراحی مسیر کانال چگونه بر عملکرد تأثیر میگذارد؟
مسیر کوتاهتر و سادهتر معمولاً افت فشار کمتری دارد.
به همین دلیل در طراحی اولیه بهتر است فاصله هود تا فن و خروجی تا حد امکان منطقی باشد.
تعداد زیاد زانو، تغییرات مداوم قطر و شاخههای نامناسب میتوانند باعث افزایش مقاومت سیستم شوند.
البته همیشه کوتاهترین مسیر از نظر معماری یا اجرایی امکانپذیر نیست، بنابراین باید میان فضای موجود و عملکرد شبکه تعادل ایجاد شود.
چه زمانی از چند سیستم اگزاست مستقل استفاده کنیم؟
در یک کارخانه ممکن است چند نوع آلاینده کاملاً متفاوت تولید شود.
در چنین شرایطی همیشه اتصال همه هودها به یک شبکه واحد مناسب نیست.
برای مثال آلایندههای مختلف ممکن است:
-
به تجهیزات تصفیه متفاوت نیاز داشته باشند.
-
دمای متفاوتی داشته باشند.
-
واکنشپذیری متفاوتی داشته باشند.
-
نیازمند شرایط انتقال متفاوت باشند.
بنابراین در بعضی پروژهها استفاده از چند سیستم مستقل منطقیتر است.
مصرف انرژی سیستم اگزاست
فنهای صنعتی میتوانند بخش قابل توجهی از انرژی سیستم تهویه را مصرف کنند.
یکی از عوامل مؤثر بر مصرف انرژی، مقاومت شبکه است.
هرچه افت فشار بیشتر باشد، فن برای جابهجایی حجم مشخصی از هوا باید انرژی بیشتری مصرف کند.
بهینهسازی موارد زیر میتواند به عملکرد بهتر سیستم کمک کند:
-
ابعاد کانال
-
مسیر انتقال
-
تعداد اتصالات
-
انتخاب فن
-
طراحی هود
-
تنظیم دمپرها
-
تمیزی فیلترها
بنابراین طراحی مهندسی فقط برای افزایش قدرت مکش نیست؛ بلکه میتواند مصرف انرژی را نیز کنترل کند.
نقش اینورتر در سیستمهای اگزاست
در برخی کارخانهها تمام خطوط تولید بهصورت همزمان فعال نیستند.
در چنین شرایطی ممکن است نیازی نباشد فن همیشه با ظرفیت کامل کار کند.
استفاده از کنترل دور موتور میتواند امکان تنظیم ظرفیت فن متناسب با شرایط کاری را فراهم کند.
البته منطق کنترل باید با طراحی کل شبکه و وضعیت دمپرها هماهنگ باشد.
نگهداری سیستم اگزاست صنعتی
حتی بهترین سیستم نیز بدون نگهداری مناسب بهمرور عملکرد خود را از دست میدهد.
موارد مهم در سرویس دورهای عبارتاند از:
-
بررسی هودها
-
تمیز کردن کانال
-
بررسی فیلتر
-
کنترل عملکرد فن
-
بررسی تسمه
-
کنترل یاتاقانها
-
بررسی لرزش
-
بازرسی دمپرها
-
بررسی نشتی کانال
-
تمیز کردن تجهیزات تصفیه
در محیطهای پرگردوغبار فاصله زمانی سرویس ممکن است کوتاهتر باشد.
چگونه بفهمیم سیستم اگزاست عملکرد مناسبی ندارد؟
چند نشانه میتواند وجود مشکل را نشان دهد:
-
باقی ماندن دود در اطراف منبع
-
پخش شدن گردوغبار در سالن
-
مکش ضعیف هود
-
صدای زیاد کانال
-
لرزش غیرطبیعی فن
-
تجمع ذرات داخل شبکه
-
کاهش جریان هوا
-
بازگشت بو یا آلاینده
-
افزایش دمای تجهیزات
در چنین شرایطی بهتر است پیش از تعویض تجهیزات، وضعیت کل شبکه بررسی شود.
اجزای اصلی یک سیستم اگزاست استاندارد
اگر بخواهیم کل سیستم را خلاصه کنیم، اجزای اصلی معمولاً شامل موارد زیر هستند:
1. هود صنعتی
برای دریافت آلاینده از منبع.
2. کانال هوا
برای انتقال هوای آلوده.
3. اتصالات کانال
برای تغییر جهت یا تقسیم جریان.
4. دمپر
برای کنترل مقدار جریان.
5. تجهیزات تصفیه
برای جداسازی یا کاهش برخی آلایندهها در صورت نیاز.
6. فن
برای ایجاد جریان و اختلاف فشار.
7. لرزهگیر
برای کاهش انتقال ارتعاش.
8. دریچه بازدید
برای سرویس و نظافت شبکه.
9. کانال خروجی
برای انتقال هوای تصفیهشده یا اگزاست تا محل تخلیه.
10. خروجی مناسب
برای تخلیه ایمنتر و کنترلشده جریان هوا.
تمام این اجزا باید براساس یک طراحی مشترک انتخاب شوند.
از هود تا خروجی؛ یک سیستم باید یکپارچه دیده شود
یکی از مهمترین اصول در طراحی تهویه صنعتی این است که تجهیزات بهصورت جداگانه انتخاب نشوند.
برای مثال افزایش قدرت فن ممکن است در نگاه اول باعث افزایش مکش شود، اما اگر کانال کوچک باشد، افت فشار نیز افزایش پیدا میکند.
به همین ترتیب استفاده از کانال بزرگ بدون طراحی مناسب هود نمیتواند جمعآوری آلاینده را تضمین کند.
بنابراین مهندس طراح باید کل مسیر را در نظر بگیرد:
منبع آلودگی → هود → کانال → تجهیزات تصفیه → فن → خروجی
عملکرد نهایی سیستم حاصل هماهنگی همه این اجزاست.
بهتره نمونه پروژه های کانال اسپیرال را اینجا ببینید.
جمعبندی
یک سیستم اگزاست صنعتی استاندارد بسیار بیشتر از یک فن یا کانال خروج هواست. عملکرد سیستم از همان لحظهای آغاز میشود که هود، دود یا گردوغبار را در نزدیکی منبع دریافت میکند.
پس از آن کانال وظیفه انتقال جریان را بر عهده دارد، تجهیزات فیلتراسیون در صورت نیاز آلاینده را کاهش میدهند و فن نیروی لازم برای حرکت هوا را فراهم میکند. در نهایت نیز جریان باید از محل مناسبی به بیرون هدایت شود.
طراحی صحیح هود صنعتی، کانال هوا، فن، دمپر، تجهیزات تصفیه و خروجی اگزاست باید بهصورت یک مجموعه یکپارچه انجام شود.
در پروژههای صنعتی، هدف نباید صرفاً ایجاد مکش بیشتر باشد؛ بلکه باید آلاینده با کمترین انتشار ممکن جمعآوری، از مسیر مناسب منتقل و در نقطهای کنترلشده تخلیه شود.
زمانی که هود به منبع نزدیک باشد، شبکه کانال ابعاد مناسبی داشته باشد، افت فشار محاسبه شده باشد و فن متناسب با شرایط واقعی سیستم انتخاب شود، میتوان انتظار داشت سیستم اگزاست عملکرد بسیار مؤثرتری در کنترل دود، گردوغبار و هوای آلوده کارخانه داشته باشد.